බැංකු ඉතිහාසය බෙහෙවින්ම මුදල් වල ඉතිහාසය හා බැඳුනා වූව ද, මුදල් භාවිතයට පෙර පවා බැංකු ගණුදෙනු පැවතින බව පුරාතන ශිෂ්ඨාචාර සම්බන්ධයෙන් කරන ලද අධ්‍යයනයන් ගෙන් මේ වන විට හෙළි වී ඇත.

ආදී කාලීනව බොහෝ දෙනා භාවිත කරන ලද ප්‍රචලිත ගණුදෙනු ක්‍රමය වූ බාටා ක්‍රමය පැවති කාලයේ දී පවා, ප්‍රාථමික බැංකු ගණුදෙනු පැවැතී ඇති බවට සාක්ෂි ඇත. ඒ අනුව ආරම්භයේ දී ක්‍රිස්තු පූර්ව 2000 දී පමණ, ඇසිරියාවේ හා බැබිලෝනියාවේ ගොවීන්ට භාණ්ඩ වලින් ණය ලබා දීම සිදුවී ඇත. පසුකාලීනව බොහෝ ආගමික ස්ථාන වල බැංකු ක්‍රියාත්මක වී තිබේ. මෙහි දී ණය දීම, තැන්පතු භාරගැනීම හා විවිධ මුදල් මාරු කිරීම, භාණ්ඩ මුදල් හා වටිනා ලෝහ මුදල් වලින් ද සිදු කෙරිනි.

නූතන බැංකු ව්‍යාපාරික කටයුතු

සරළවම කිවහොත් බැංකුවක සිදුවනුයේ මුදල් අතරමැදිකරන කටයුත්තයි. එනම්, අරමුදල් අතිරික්ත පාර්ශවයන්ගෙන් තැන්පතු ලෙස භාරගෙන අරමුදල් හිග පාර්ශවයන් වෙත ණය ලෙස නිකුත් කිරීම බැංකුවක ප්‍රාදානථම කාර්යයයි.

  • තැන්පතු භාරගැනීම

තැන්පතු භාරගැනීම ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් තුනකට බෙදා දැක්විය හැක.

1.ඉල්ලුම් තැන්පතු හෙවත් ජංගම ගිණුම්(Demand deposits/ Current accounts )

මෙම ගිණුම් වල දී තැන්පතු මුදල් චෙක්පත් මාර්ගයෙන් ගණුදෙනු කල හැක. ජංගම ගිණුම ආරම්භයේ සිට ගිණුම් හිමියන්ට බැංකුවෙන් චෙක් පොතක් ලබාගත හැකි අතර ඉන් අනතුරුව චෙක්පත් නිකුත් කිරීමෙන් මුදල් ලබාගැනීම සහ තවත් පාර්ශවයකට මුදල් ගෙවීමට අදාළ මුදල් වටිනාකමට චෙක්පත් නිකුත් කිරීම කළ හැකිය. මෙම තැන්පතු සදහා පොළී ගෙවනු නො ලැබේ.

2.ඉතිරිකිරීමේ තැන්පතු (Savings Deposits)

ඉතිරිකිරීමේ තැන්පතු යනු ගිණුම් හිමියාට තම සිතැඟි පරිදි මුදල් තැන්පත් කිරීමටත්, මුදල් අවශ්‍ය වූ විට ආපසු ගැනීමටත් පහසුකම් සහිත තැන්පතු වර්ගයකි. මෙම තැන්පතු සදහා බැංකුව විසින් පොළී ගෙවනු ලැබේ.

3.ස්ථාවර තැන්පතු (Fixed Deposits)

නියමිත අනාගත දිනකදී කල්පිරෙන තැන්පතු මේ වර්ගයට අයත් වේ. ඉතිරි කිරීමේ ගිණුම් වලට වඩා වැඩි පොළියක් මෙම ගිණුම් සදහා ලැබෙන අතර පොළිය කල්පිරෙන දිනට හෝ මාසිකව ලබාගත හැක. මාසිකව පොළිය ලබා ගන්නා විට පොළී ප්‍රතිශතය කල්පිරෙන පොළී ප්‍රතිශතයට සාපේක්ෂව අඩුය.

  • ණය දීම

බැංකුවක් ලබාදෙන විවිධ ණය,වර්ග කිහිපයක් පහත පරිදි හදුනාගත හැක.

1.අයිරා (Overdrafts)

බැංකුවක ජංගම ගිණුම් හිමියකුට තම බැංකු ගිණුමේ පවතින ශේෂයට වඩා වැඩි මුදල් වටිනාකමකට චෙක්පතක් ලිවීමට අවසර දීම අයිරාවකි. අයිරා සදහා සාමාන්‍යයෙන් ඉහළ පොළියක් අය කෙරේ.

2.කාලීන ණය(Term Loans)

මාසික වාරික වලින් ආපසු ගෙවීම සදහා ලබාදෙන ණය මුදල් කාලීන ණය ලෙස හැදින්වේ. ස්ථාවර වාරිකය මගින් ණය මුදලෙන් මාසයට අදාළ කොටසත්, ණය මුදලට අදාළ පොළියත් අයකරගනු ලැබේ. හීනවන ශේෂ ක්‍රමයට මෙහිදී පොළී අය කෙරේ.

3.රන් උකස් ණය (Pawning)

රත්තරන් උකසට හෙවත් ඇපයට තබාගෙන රන් උකස් ණය දෙනු ලැබේ. මෙම ණය වර්ෂයක් ඇතුලත ගෙවිය යුතු අතර, පැහැර හරින ලද ණය අය කරගැනීම උදෙසා බැංකු විසින් අදාළ රන් භාණ්ඩ වෙන්දේසියේ අලෙවි කොට මුදල් අයකරගනියි.

4.උකස් ණය ( Mortgages)

නිවාස සහ ඉඩම් උකසට තබා නිවාස තැනීම හෝ මිලදී ගැනීමේ අරමුණින් මෙම ණය ලබා ගනී. වසර 5 සිට 15 දක්වා කාල සීමාවකට මෙම ණය ගෙවීමට ලබා ගත හැක.

5.බිල්පත් වට්ටම් කිරීම (Bill discounting)

ගණුදෙනු කල හැකි සුරැකුම්පත් මිලදී ගෙන මුදල් ලබා දීමයි.

බැංකුවක ප්‍රධානම කාර්යයන් ලෙස ඉහතින් දක්වන ලද කාර්යයන් සලකන අතර, මීට අමතරව වෙනත් මූල්‍ය සේවාවන් ද බැංකු විසින් සපයනු ලැබේ.

Leave a Reply